Trước tình hình dịch bệnh tay chân miệng đang có dấu hiệu gia tăng, ngành y tế và các địa phương, trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội tích cực, chủ động vào cuộc triển khai các biện pháp phòng chống và kiểm soát, không để lây lan, bùng phát dịch bệnh, chủ động bảo vệ sức khỏe nhân dân.
Người dân chủ động nhận biết dấu hiệu bệnh tay chân miệng, thực hiện tốt vệ sinh cá nhân và đưa trẻ đi khám kịp thời khi có biểu hiện nghi ngờ.
Tính từ đầu năm đến nay, thành phố ghi nhận 1.320 trường hợp mắc tay chân miệng, tăng gấp 2,3 lần so với cùng kỳ năm 2025. Dịch bệnh đã xuất hiện tại 126 xã, phường với 24 ổ dịch, trong đó có tới 21 ổ dịch bùng phát tại các cơ sở giáo dục mầm non và mẫu giáo.
Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương cho biết, thành phố đã triển khai các đợt tổng vệ sinh môi trường, khử khuẩn tại hơn 100 xã, phường, tập trung vào các nhóm lớp mầm non; tổ chức 299 lớp tập huấn cho hơn 13.000 cán bộ y tế trường học nhằm trang bị kỹ năng nhận diện sớm ca bệnh tay chân miệng và hướng dẫn các biện pháp phòng chống dịch bệnh theo quy định.
Tăng cường công tác phòng chống dịch bệnh tay chân miệng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị, ban, ngành, địa phương triển khai các giải pháp tăng cường, chủ động phòng chống dịch, nhất là những nơi nguy cơ cao như trường mầm non, tiểu học; đồng thời chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư, hóa chất để sẵn sàng ứng phó. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội đã thành lập các đoàn kiểm tra, giám sát các đơn vị trên địa bàn thành phố và hướng dẫn, hỗ trợ các đơn vị đẩy mạnh các biện pháp chủ động phòng chống dịch bệnh từ sớm, không để dịch bệnh lây lan như việc theo dõi sức khỏe trẻ hằng ngày cũng như quy trình phát hiện, xử lý sớm các trường hợp nghi mắc tay chân miệng tại cộng đồng, tại trường học. Đồng thời, trực tiếp hướng dẫn giáo viên thực hiện đúng các biện pháp phòng bệnh, trong đó nhấn mạnh việc rửa tay bằng xà phòng, vệ sinh bề mặt, đồ dùng, đồ chơi... thường xuyên và tăng cường thông tin, phối hợp với phụ huynh chủ động phòng chống tay chân miệng cho trẻ.
Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh phong phú, đa dạng trên mã QR, zalo nhóm lớp để các bậc phụ huynh chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh cho con em mình.
Ghi nhận tại xã Bình Minh, từ đầu năm đến nay có 23 ca mắc tay chân miệng. Cán bộ Trạm y tế xã Bình Minh đã tiến hành điều tra, giám sát, khử khuẩn tại các trường mầm non ghi nhận trẻ mắc và tại gia đình bệnh nhân bằng Cloramin B. Hiệu Trưởng trường Mầm non Bích Hòa xã Bình Minh Bùi Thị Hoàng Yến cho biết, chủ động phòng chống dịch bệnh tay chân miệng, nhà trường đã tăng cường thực hiện các biện pháp khử khuẩn và tiến hành vệ sinh lớp học, dụng cụ học tập, đồ chơi hàng ngày của trẻ, lau sàn nhà,... Đồng thời, đẩy mạnh công tác truyền thông phòng chống dịch tay chân miệng và các dịch bệnh khác về biểu hiện, cách phòng chống, bảo vệ bản thân, gia đình và cộng đồng, không để dịch lan rộng... Đặc biệt, nhà trường đã lồng ghép công tác tuyên truyền vào các tiết học cho các em học sinh lớp lớn bằng phương pháp trực quan sinh động gũi, dễ hiểu, dễ nhớ và tăng sự tương tác, hào hứng cho học sinh như dấu hiệu nhận biết bệnh tay chân miệng, các biểu hiện, biện pháp phòng chống như vệ sinh, rửa tay đúng cách, sử dụng riêng các dụng cụ cá nhân khăn mặt, ca côc... Đồng thời, nhà trường đã đẩy mạnh tuyên truyền trên zalo nhóm lớp, website của trường, mã QR... để các cán bộ nhà trường, các bậc phụ huynh tiếp cận được thông tin và chủ động thực hiện các biện pháp chủ động phòng chống dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe cho các con và cho cộng đồng.
Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn các em học sinh vệ sinh, rửa tay đúng cách, sử dụng riêng các dụng cụ cá nhân khăn mặt, ca côc... chủ động phòng chống bệnh tay chân miệng.
Cũng tại xã Dân Hòa, từ đầu năm đến nay trên địa bàn xã ghi nhận 8 ca mắc tay chân miệng. Giám đốc Trạm y tế xã Dân Hòa Trần Văn Huyên cho biết: “Thực hiện chỉ đạo của Sở y tế Hà Nội, UBND xã, trạm y tế đã phối hợp với các đơn vị trường học thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng, chống dịch bệnh tay chân miệng theo quy định. Đồng thời, tăng cường công tác truyền thông phòng, chống dịch bệnh bằng nhiều hình thức; tư vấn người dân về cách nhận biết các dấu hiệu, biến chứng có thể xảy ra; cách chăm sóc, theo dõi trẻ tại nhà và biện pháp phòng, chống bệnh tay chân miệng. Điển hình, trạm y tế đã phối hợp với Trường Mầm non Xuân Dương tổ chức khử khuẩn bằng Cloramin B tại lớp học và đồ dùng học tập nhằm đảm bảo vệ sinh, an toàn cho trẻ.
Cô Lã Thị Hải, Hiệu trưởng Trường Mầm non Xuân Dương cho biết: “Tại Trường Mầm non Xuân Dương, xã Dân Hòa ghi nhận 2 ca mắc. Quyết liệt các biện pháp phòng chống tay chân miệng, nhà trường đã thực hiện nguyên tắc “3 sạch” gồm ăn uống sạch, ở sạch, bàn tay sạch. Ngoài việc thường xuyên khử khuẩn, lau sàn, bàn ghế, rửa đồ dùng, cốc uống nước của trẻ... nhân y viên tế và các giáo viên chủ động theo dõi sức khỏe hằng ngày của học sinh để kịp thời phát hiện, xử lý các trường hợp sốt và có dấu hiệu liên quan đến dịch tay chân miệng. Đối với các trẻ có biểu hiện nghi ngờ như nổi ban đỏ, mụn nước ở lòng bàn tay, cánh tay, mặt và vòm miệng sẽ được hướng dẫn đến phòng y tế của trường để kiểm tra. Trường hợp xác định học sinh có các biểu hiện nghi ngờ, nhà trường sẽ thông báo với gia đình để kịp thời đưa các em đi khám và điều trị. Đồng thời, thông báo với Trạm y tế để phối hợp thực hiện công tác phòng chống dịch theo quy định, hạn chế tối đa lây lan bệnh ra cộng đồng và trong trường học. Ngoài ra, nhà trường và các giáo viên chủ động nhắc nhở trẻ thực hiện việc ăn chín, uống chín, sử dụng nước sạch; rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh”...
Công tác vệ sinh bề mặt, đồ dùng, đồ chơi được các trường học thực hiện thường xuyên.
Theo các bác sĩ, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Bệnh lưu hành quanh năm, lây truyền chủ yếu qua đường tiêu hóa và thường ghi nhận số ca mắc gia tăng vào các tháng 3-5 và 9-10. Bệnh do vi rút gây ra, lây qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ mũi, miệng, nước bọt hoặc phân của người bệnh. Vi rút có thể tồn tại trên các bề mặt như đồ chơi, tay nắm cửa, bàn ghế, vật dụng sinh hoạt, làm gia tăng nguy cơ lây lan trong sinh hoạt hằng ngày. Trẻ mắc bệnh tay chân miệng thường có các biểu hiện như sốt, chảy nước dãi nhiều, biếng ăn; nổi hồng ban, mụn nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông, gối… Bệnh dễ lây từ trẻ này qua trẻ khác khi chơi chung, ăn chung hay tiếp xúc với đồ vật bị nhiễm mầm bệnh. Bệnh diễn biến nhanh, có thể chuyển nặng trong vài giờ và để lại nhiều biến chứng nguy hiểm như viêm não, viêm màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp, tăng huyết áp, suy tim, trụy mạch… thậm chí tử vong nếu không được phát hiện sớm, theo dõi, điều trị kịp thời.
Tại các cơ sở y tế, công tác giám sát, thu dung và điều trị bệnh nhân được tăng cường. Các bệnh viện bố trí khu khám riêng, phân luồng bệnh nhân nhằm hạn chế lây nhiễm chéo. Bệnh viện Nhi Hà Nội đã dự trù cơ số thuốc, khu cách ly, trang thiết bị, nhân lực... đáp ứng công tác điều trị cho bệnh nhân.
Công tác giám sát, thu dung và điều trị bệnh nhân tay chân miệng được tăng cường tại các cơ sở y tế.
Bệnh tay chân miệng, hiện nay tại Việt Nam chưa có vắc xin phòng bệnh cũng như thuốc điều trị đặc hiệu. Để chủ động phòng bệnh, Ths.BS Nguyễn Sỹ Đức, khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Nhi Hà Nội khuyến cáo người dân chủ động nhận biết dấu hiệu bệnh, thực hiện tốt vệ sinh cá nhân và đưa trẻ đi khám kịp thời khi có biểu hiện nghi ngờ; cần thực hiện ăn chín, uống chín; sử dụng nước sạch; không dùng chung vật dụng ăn uống; thường xuyên vệ sinh môi trường sống và các bề mặt tiếp xúc bằng xà phòng hoặc chất tẩy rửa thông thường; trẻ và người chăm sóc cần rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh và sau khi chăm sóc trẻ; đồng thời thu gom, xử lý chất thải đúng quy định để hạn chế lây nhiễm; không cho trẻ tiếp xúc với người bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh. Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh, phụ huynh không nên đưa trẻ đến trường, nơi đông người. Đặc biệt, khi trẻ có biểu hiện sốt, nổi nốt phỏng ở lòng bàn tay, bàn chân hoặc trong miệng, cần đưa đến cơ sở y tế để được khám, điều trị kịp thời...
Thắng Đạt