Trong bối cảnh thời tiết diễn biến thất thường, mưa nắng đan xen tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi vằn sinh sôi, nguy cơ bùng phát sốt xuất huyết Dengue luôn hiện hữu. Thay vì khi dịch bùng phát mới ứng phó, tại Hà Nội, nhiều địa phương đã chủ động phòng chống dịch bệnh từ sớm, từ xa góp phần kiểm soát dịch ngay từ cơ sở.

Chủ động từ sớm phòng chống dịch bệnh sốt xuất huyết tại cộng đồng.

Theo báo cáo của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội, cộng dồn từ đầu năm 2026 đến ngày 1/5/2026, toàn thành phố ghi nhận 224 trường hợp mắc sốt xuất huyết tại 79 xã/phường, giảm so với cùng kỳ năm 2025.

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi rút Dengue gây ra, lây truyền chủ yếu qua muỗi vằn. Những yếu tố như mưa nhiều, độ ẩm cao và nhiệt độ tăng là điều kiện rất thuận lợi cho muỗi phát triển và truyền bệnh. Chủ động phòng chống dịch sốt xuất huyết với tinh thần từ sớm, từ xa, nhiều địa phương đã xác định các điểm nóng, khu vực có ổ dịch cũ và vùng nguy cơ cao để tổ chức giám sát chặt chẽ, phát hiện sớm ca bệnh và xử lý ngay các ổ dịch, không để lan rộng hoặc kéo dài. Các hoạt động phun hóa chất diệt muỗi, loại bỏ lăng quăng, bọ gậy được triển khai quyết liệt.

Phun hóa chất tại các điểm nguy cơ cao chủ động từ sớm phòng chống dịch bệnh sốt xuất huyết.

Phó Giám đốc Trạm y tế xã An Khánh, Vương Trí Hồng cho biết, từ đầu năm đến nay trên địa bàn xã ghi nhận 4 trường hợp mắc sốt xuất huyết. Để chủ động phòng ngừa xuất huyết, trạm đã chủ động tham mưu UBND xã các phương án phòng chống sốt xuất huyết như triển khai tổng vệ sinh môi trường, rà soát các điểm nguy cơ và đã cho phun hóa chất tại các điểm nguy cơ cao như ổ dịch cũ, nơi công cộng, công trường xây dựng... Thời gian tới, trạm sẽ tiếp tục triển khai tuyên truyền công tác phòng chống dịch tới nhân dân, huy động và hướng dẫn người dân tổng vệ sinh môi trường trên toàn địa bàn xã để chủ động phòng chống sốt xuất huyết.

Ông Nguyễn Quý, xã An Khánh năm ngoái chủ quan nên đã mắc sốt xuất huyết. Để chủ động phòng chống dịch, bảo vệ sức khỏe, ông Quý chia sẻ: “Sau lần mắc bệnh, tôi không còn coi nhẹ sốt xuất huyết nữa. Tôi xác định phòng bệnh phải làm từ sớm, đi trước một bước. Nhờ được cán bộ y tế đến tận nhà tuyên truyền, hướng dẫn cụ thể, tôi đã chủ động dọn dẹp vệ sinh môi trường, loại bỏ các dụng cụ chứa nước đọng, thả cá vào bể nước và duy trì thói quen kiểm tra quanh nhà hằng tuần. Làm đều đặn như vậy, tôi thấy yên tâm hơn rất nhiều”.

Cán bộ y tế hướng dẫn người dân sử dụng Abate rắc vào các dụng cụ chứa nước nơi muỗi thường đẻ trứng như bể cảnh, lọ hoa... để phòng chống sốt xuất huyết.

Chị Bùi Thị Thục, cán bộ Khoa Phòng bệnh – An toàn thực phẩm, Trạm Y tế xã An Khánh chia sẻ, trong công tác phòng chống sốt xuất huyết, chúng tôi luôn xác định phải chủ động từ sớm, không để dịch bùng phát mới xử lý. Trạm y tế phối hợp với chính quyền địa phương và các lực lượng xung kích tổ chức tuyên truyền, rà soát các khu vực có nguy cơ, đồng thời triển khai vệ sinh môi trường và phun hóa chất diệt muỗi theo quy định. Bên cạnh đó, chúng tôi đẩy mạnh công tác truyền thông, đến từng hộ dân hướng dẫn cụ thể cách loại bỏ ổ bọ gậy như úp các vật dụng chứa nước, thu gom phế thải, thả cá vào bể nước... Người dân được khuyến cáo nhận biết dấu hiệu bệnh, khi có các biểu hiện thì cần đến cơ sở y tế để được khám và điều trị. Đồng thời, cần duy trì thói quen ngủ màn, kể cả ban ngày...

Tại xã Ngọc Hồi, Trưởng khoa Phòng bệnh, an toàn thực phẩm, Trạm y tế xã Ngọc Hồi Nguyễn Huy Cường cho biết, công tác phòng chống dịch, đặc biệt là sốt xuất huyết, luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Đảng ủy, HĐND, UBND, Sở y tế và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội. Ngay từ đầu năm, địa phương đã chủ động triển khai các biện pháp phòng dịch từ sớm, từ xa; kiện toàn Ban Chỉ đạo và thành lập 122 đội xung kích, 24 tổ giám sát tại cộng đồng. Từ đầu năm đến nay, xã ghi nhận 2 ca mắc, đều được phát hiện sớm và xử lý kịp thời, không để lây lan diện rộng. Song song đó, địa phương tổ chức phát động chiến dịch vệ sinh môi trường, huy động sự tham gia của toàn bộ hệ thống chính trị, lực lượng y tế và cộng tác viên. Ngoài ra, các cán bộ được tập huấn nâng cao năng lực giám sát, điều tra ca bệnh, khoanh vùng, xử lý triệt để. Đồng thời, cũng tăng cường công tác tuyên truyền phong phú, đa dạng tới người dân cùng chung tay chủ động phòng chống dịch bệnh sốt xuất huyết...

Cán bộ y tế hướng dẫn người dân các biện pháp chủ động phòng chống dịch bệnh sốt xuất huyết.

Thời gian qua, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Hà Nội đã phối hợp với các địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp như xác định các điểm nóng từ ổ dịch cũ, khu vực nguy cơ để giám sát, phát hiện sớm ca bệnh, xử lý ổ dịch ngay, không để lan rộng. Đồng thời, huy động toàn bộ hệ thống chính trị và chính quyền các cấp vào cuộc, từ xã, phường đến tổ dân phố, khu dân cư để tuyên truyền, hướng dẫn người dân cùng thực hiện các hoạt động loại bỏ các dụng cụ chứa nước, không để lăng quăng, bọ gậy phát sinh tại hộ gia đình, thực hiện chiến dịch diệt muỗi tại cộng đồng. Song song với đó, ngành y tế cũng tăng cường tuyên truyền để người dân nhận biết sớm dấu hiệu bệnh và chủ động phòng chống.

TS. BS Đào Hữu Thân, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội cho biết: Đối với các địa phương chúng tôi khuyến cáo là chủ động triển khai các biện pháp phòng bệnh, tổ chức các chiến dịch vệ sinh môi trường diệt bọ gậy tại các khu vực ổ dịch cũ và khu vực có nhiều muỗi, nhiều véc tơ truyền bệnh. Biện pháp phòng bệnh sốt xuất huyết hiệu quả nhất vẫn là diệt muỗi, diệt lăng quăng/bọ gậy và tránh muỗi đốt. Do đó, người dân cần đậy kín tất cả các dụng cụ chứa nước để muỗi không vào đẻ trứng, ngủ màn kể cả ban ngày, mặc quần áo dài để tránh bị muỗi đốt, sử dụng các biện pháp xua muỗi như kem bôi, đèn hoặc vợt điện... Mỗi gia đình hãy dành ít nhất 10 phút mỗi tuần để kiểm tra và loại bỏ các ổ bọ gậy trong các vật dụng chứa nước sinh hoạt, thau rửa, đậy nắp các bể nước, thả cá vào bể cảnh để tiêu diệt lăng quăng; cần thay nước lọ hoa thường xuyên, nhỏ muối hoặc hóa chất vào các bát nước kê chân chạn, bể cảnh hoặc hòn non bộ; loại bỏ các vật liệu phế thải có thể đọng nước, lật úp các dụng cụ không sử dụng… để không tạo điều kiện cho muỗi đẻ trứng, phát triển. Đồng thời, chủ động tiêm vắc xin phòng bệnh.

Vẫn còn tồn tại các vật dụng phế thải như chai lọ, lốp xe, vỏ thạch, vỏ bánh kẹo…. có chứa nước tạo điều kiện cho muỗi sinh sản, phát triển nguy cơ gây dịch bệnh sốt xuất huyết.

Bệnh sốt xuất huyết có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là trẻ em và người có sức đề kháng yếu. Người dân cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu ban đầu của sốt xuất huyết như sốt cao đột ngột, liên tục (39 - 40°C); đau đầu dữ dội, đau hố mắt; đau cơ, đau khớp; phát ban, xuất huyết dưới da (dấu hiệu chấm đỏ không mất đi khi ấn tay vào); buồn nôn, mệt mỏi... khi có các biểu hiện trên, người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất để được chẩn đoán và theo dõi, điều trị kịp thời.

Theo dự báo của ngành y tế, thời điểm giao mùa, thời tiết nóng ẩm xen kẽ mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển. Trong khi đó, ý thức phòng bệnh của một số người dân chưa cao, đặc biệt là trong việc xử lý các vật dụng chứa nước, môi trường lý tưởng để muỗi sinh sản. Qua các đợt giám sát thực tế, ghi nhận một số hộ gia đình vẫn tồn tại các vật dụng phế thải như chai lọ, lốp xe, vỏ thạch, vỏ bánh kẹo…. có chứa nước tạo điều kiện cho muỗi sinh sản, phát triển.

Mỗi người dân, mỗi gia đình cần trở thành “pháo đài” trong phòng chống dịch sốt xuất huyết bằng những hành động cụ thể, thiết thực. Việc dành thời gian để kiểm tra, loại bỏ các vật dụng phế thải, dụng cụ chứa nước không chỉ bảo vệ sức khỏe của bản thân mà còn góp phần bảo vệ cộng đồng...

Thắng Đạt