Tăng huyết áp (hay Cao huyết áp) là tình trạng áp lực máu lên thành động mạch tăng cao hơn so với bình thường, được xác định khi chỉ số huyết áp tâm thu ≥ 140 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương ≥ 90 mmHg. Đây là bệnh lý mãn tính nguy hiểm, được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng” bởi bệnh thường diễn biến âm thầm, không có triệu chứng rõ rệt cho đến khi gây ra các biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy tim, suy thận và xuất huyết võng mạc.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tăng huyết áp (THA) đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng, đặc biệt tại các quốc gia có thu nhập thấp và trung bình. Đáng chú ý, có khoảng 44% người mắc bệnh không biết mình bị THA. Tại Việt Nam, kết quả điều tra các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm cho thấy tỷ lệ THA ở người trưởng thành từ 18 tuổi trở lên là 26,2%, trong đó nhóm tuổi từ 50–69 có tỷ lệ cao nhất (51,9%). THA thường diễn biến âm thầm nhưng có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ, bệnh mạch vành, suy tim, tổn thương thận… Vì vậy, ngày 17/5 hằng năm được Hiệp hội Tăng huyết áp thế giới chọn làm “Ngày Thế giới phòng, chống Tăng huyết áp”.

\

Kiểm tra huyết áp cho người cao tuổi tại Trạm Y tế phường Cầu Giấy, Hà Nội.

Nhằm kiểm soát bệnh THA hiệu quả, thời gian qua, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật -CDC Hà Nội đã chủ động triển khai các hoạt động cụ thể từ tuyến thành phố cho đến mạng lưới y tế cơ sở. Cụ thể, trong năm 2025, đơn vị đã tổ chức tập huấn cho 532 cán bộ y tế cơ sở, giám sát trực tiếp tại 48 trạm y tế xã, phường. Kết quả đã tổ chức sàng lọc nguy cơ cho hơn 1,25 triệu người từ 40 tuổi trở lên, phát hiện hơn 486.000 người mắc bệnh. Tỷ lệ bệnh nhân THA được quản lý điều trị đạt 98,1%, với hơn 81% trạm y tế xã, phường đã thực hiện quản lý điều trị trực tiếp cho người dân.

Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống THA năm nay với chủ đề "Cùng nhau kiểm soát tăng huyết áp", CDC Hà Nội tiếp tục thực hiện nghiêm túc các hoạt động truyền thông phòng chống THA nhằm nâng cao nhận thức của toàn dân về việc theo dõi trị số huyết áp của bản thân, các yếu tố nguy cơ và biện pháp phòng, chống THA. Đồng thời phát hiện sớm người bị THA hoặc có nguy cơ THA trong cộng đồng để tư vấn, hướng dẫn theo dõi, quản lý và điều trị kịp thời, góp phần hạn chế biến chứng, giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong do THA gây ra trên địa bàn thành phố.

Chủ động phòng chống và kiểm soát bệnh THA hiệu quả, CDC Hà Nội khuyến cáo mỗi người dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau:

• Kiểm tra huyết áp thường xuyên: Đây là biện pháp đơn giản và quan trọng nhất để phát hiện sớm bệnh. Mỗi người hãy tự nhớ số đo huyết áp của mình như nhớ số tuổi.

• Chế độ ăn uống khoa học: Thực hiện ăn nhạt (giảm muối), hạn chế các thực phẩm chế biến sẵn. Tăng cường ăn rau xanh, trái cây và các loại ngũ cốc thô.

• Duy trì lối sống lành mạnh: Hạn chế rượu bia, tuyệt đối không hút thuốc lá hoặc thuốc lào. Tránh căng thẳng, lo âu, đảm bảo ngủ đủ giấc và làm việc điều độ.

• Tăng cường vận động: Duy trì tập thể dục ít nhất 30 phút mỗi ngày thông qua các hoạt động như đi bộ, chạy bộ, đạp xe hoặc các môn thể thao phù hợp với sức khỏe.

• Tuân thủ điều trị: Người bệnh đã được chẩn đoán tăng huyết áp cần uống thuốc đúng liều, đủ liều và liên tục theo chỉ định của bác sĩ. Không tự ý bỏ thuốc ngay cả khi huyết áp đã về mức bình thường.

Mọi người dân, đặc biệt là người từ 40 tuổi trở lên, hãy chủ động đến các cơ sở y tế gần nhất để được khám sàng lọc, tư vấn và quản lý sức khỏe kịp thời.

Hà Khanh