Trong thực tế chăm sóc sức khỏe nhân dân có thể trải qua nhiều bước, từ phòng ngừa, phát hiện triệu chứng, thăm khám, chẩn đoán, điều trị đến theo dõi sau điều trị và quản lý sức khỏe lâu dài. Ở mỗi giai đoạn đều có những nguy cơ cần được nhận diện và kiểm soát. Vì vậy, an toàn người bệnh không thể chỉ là trách nhiệm của bệnh viện hay nhân viên y tế. Người bệnh và gia đình cũng là những thành viên quan trọng trong hệ thống bảo đảm an toàn. Hưởng ứng Ngày An toàn người bệnh Thế giới 17/9/2026, Bệnh viện đa khoa Mê Linh tăng cường truyền thông tới cộng đồng về những hành động thiết thực mà mỗi người có thể chủ động thực hiện để phòng ngừa rủi ro trong chăm sóc sức khỏe.

Với người bệnh, sự chủ động bắt đầu từ những việc tưởng như đơn giản nhưng có ý nghĩa quan trọng như chủ động nhận biết các yếu tố nguy cơ, thực hành lối sống lành mạnh, phòng ngừa sớm và kiểm tra sức khỏe thường xuyên; tham gia các chương trình sàng lọc được khuyến cáo; nhận biết triệu chứng sớm và tìm kiếm sự chăm sóc kịp thời; cung cấp đầy đủ thông tin về dị ứng, thuốc đang sử dụng và các tình trạng sức khỏe khác; hiểu rõ chẩn đoán, kế hoạch điều trị; đặt câu hỏi khi chưa hiểu và tham gia vào quyết định chăm sóc; xác nhận thông tin nhận dạng của mình trước khi xét nghiệm, thủ thuật hoặc điều trị; biết cách sử dụng thuốc, thiết bị y tế; theo dõi kế hoạch chăm sóc và nhận biết những dấu hiệu cảnh báo sớm; cập nhật danh sách thuốc, lưu giữ lịch hẹn và kết quả xét nghiệm, nắm rõ những bước tiếp theo trong quá trình chăm sóc.

Trong hành trình chăm sóc sức khỏe, người nhà không chỉ là người chăm sóc mà còn là người đồng hành quan trọng, góp phần giúp người bệnh tuân thủ điều trị, theo dõi sức khỏe và phòng ngừa những rủi ro có thể xảy ra, nhất là với trẻ em, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính. Người nhà có thể cùng người bệnh cung cấp và cập nhật thông tin về thuốc đang sử dụng, dị ứng và tình trạng sức khỏe; nhắc người bệnh thực hiện đúng kế hoạch chăm sóc, sử dụng thuốc và thiết bị y tế theo hướng dẫn; cùng theo dõi tình trạng sức khỏe và lưu ý các dấu hiệu cảnh báo sớm; hỗ trợ người bệnh ghi nhớ lịch hẹn, xét nghiệm và những bước tiếp theo cần thực hiện; phối hợp trao đổi thông tin với nhân viên y tế khi người bệnh xuất hiện triệu chứng mới hoặc có vấn đề cần được tư vấn; nắm được người cần liên hệ khi cần hỏi thông tin hoặc trong tình huống khẩn cấp.

Đặc biệt, trong chăm sóc sức khỏe, nhân viên y tế giữ vai trò then chốt trong nhận diện, phòng ngừa và giảm thiểu các nguy cơ trong quá trình chăm sóc, chẩn đoán và điều trị. Mỗi nhân viên y tế cần chủ động nhận diện các nguồn gây hại và thực hiện các hành động phòng ngừa; bảo đảm thông tin người bệnh được xác nhận chính xác trước xét nghiệm, thủ thuật và điều trị; khai thác và lưu ý các thông tin quan trọng như dị ứng, thuốc đang sử dụng và tình trạng sức khỏe của người bệnh; giải thích để người bệnh hiểu về chẩn đoán, kế hoạch điều trị và khuyến khích người bệnh đặt câu hỏi, tham gia vào quyết định chăm sóc; theo dõi, nhận biết và xử trí phù hợp khi xuất hiện triệu chứng mới; bảo đảm thông tin cần thiết được chia sẻ giữa các nhân viên y tế và cơ sở khám chữa bệnh trong quá trình chăm sóc, xuất viện hoặc chuyển viện.

Theo các bác sĩ, sự phối hợp chặt chẽ giữa người bệnh, gia đình và nhân viên y tế là yếu tố quan trọng để bảo đảm an toàn trong suốt quá trình chăm sóc sức khỏe. Người bệnh không nên có tâm lý phó mặc hoàn toàn việc chăm sóc cho nhân viên y tế, mà cần chủ động tham gia vào quá trình điều trị. Việc cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin về tiền sử bệnh, dị ứng, thuốc đang sử dụng, thực phẩm chức năng và các bệnh lý kèm theo giúp bác sĩ có thêm căn cứ để đánh giá tình trạng sức khỏe và lựa chọn phương án chăm sóc phù hợp. 

Bên cạnh đó, người nhà là cầu nối quan trọng, nhất là với trẻ em, người cao tuổi hoặc người bệnh cần hỗ trợ. Gia đình có thể đồng hành cùng người bệnh trong việc cung cấp thông tin, ghi nhớ lịch khám, dùng thuốc đúng hướng dẫn, theo dõi diễn biến sức khỏe và kịp thời thông báo cho nhân viên y tế khi xuất hiện dấu hiệu bất thường. Khi người bệnh, gia đình và nhân viên y tế cùng chia sẻ thông tin, phối hợp và thực hiện đúng vai trò của mình, các nguy cơ có thể được nhận diện sớm, hạn chế sai sót và góp phần tạo nên một hành trình chăm sóc an toàn, liên tục và lấy người bệnh làm trung tâm.

Bác sĩ khuyến cáo, người bệnh khi đến cơ sở y tế cần chủ động cung cấp đầy đủ thông tin sức khỏe, hỏi lại khi chưa hiểu và tuân thủ đúng hướng dẫn điều trị. Khi xuất hiện triệu chứng bất thường hoặc dấu hiệu cảnh báo, không nên tự ý bỏ thuốc, đổi thuốc hay trì hoãn việc thăm khám mà cần liên hệ với cơ sở y tế để được hướng dẫn kịp thời. Đặc biệt, với người mắc bệnh mạn tính phải điều trị và theo dõi lâu dài, việc lưu giữ đơn thuốc, kết quả xét nghiệm, lịch tái khám và cập nhật danh sách thuốc đang sử dụng sẽ giúp bác sĩ có đầy đủ thông tin trong những lần khám tiếp theo, hạn chế nguy cơ sai sót do thiếu thông tin.

Với thông điệp "Safe care for life! – Chăm sóc sức khỏe an toàn trọn đời!" nhấn mạnh an toàn người bệnh không phải là nhiệm vụ chỉ được đặt ra khi người bệnh bước vào bệnh viện. Đó là một quá trình liên tục, bắt đầu từ phòng ngừa bệnh tật, chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng và kéo dài trong suốt quá trình khám, chữa bệnh, phục hồi và quản lý sức khỏe lâu dài.

Việc đẩy mạnh truyền thông về an toàn người bệnh góp phần đưa các nguyên tắc an toàn đến gần hơn với cộng đồng, để mỗi người hiểu rằng mình đều có một vai trò trong việc phòng ngừa rủi ro, đảm bảo an toàn cho người bệnh. Khi mỗi người cùng thực hiện đúng vai trò của mình, những nguy cơ có thể được nhận diện sớm hơn, thông tin được trao đổi đầy đủ hơn và việc chăm sóc trở nên an toàn hơn.

CDC Hà Nội