Chiều14/7, Sở Y tế Hà Nội phối hợp với UBND xã Ô Diên tổ chức Hội nghị ra mắt “Mô hình chủ động phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm”. Tới dự hội có bà Hà Thu Hương, Phó Phòng Nghiệp vụ Y, Sở Y tế Hà Nội, ông Đào Hữu Thân, Phó Giám đốc Trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố Hà Nội, lãnh đạo UBND xã Ô Diên, lãnh đạo và cán bộ Trạm y tế xã cũng như thành viên các lực lượng tham gia mô hình chủ động phòng chống bệnh truyền nhiễm trên địa bàn xã.

Phó Giám đốc CDC Hà Nội Đào Hữu Thân phát biểu tại hội nghị.

Theo ông Đỗ Chí Hưng- Phó Bí thư Đảng ủy- Chủ tịch UBND xã Ô Diên, những năm gần đây tình hình dịch bệnh trên địa bàn xã diễn biến khá phức tạp. Nhiều bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, sởi, tay chân miệng, thủy đậu, tiêu chảy... thường gia tăng theo mùa, tiềm ẩn nguy cơ bùng phát thành dịch nếu không được kiểm soát kịp thời.

Ông Hưng cho biết, một trong những vấn đề địa phương đặc biệt trăn trở là hiệu quả phát hiện sớm ca bệnh tại cộng đồng còn hạn chế. Mặc dù công tác giám sát, phát hiện chủ động đã được quan tâm triển khai, song tỷ lệ ca bệnh được phát hiện theo hình thức này qua nhiều năm chỉ đạt khoảng 2%. Phần lớn các trường hợp chỉ được ghi nhận khi người bệnh đến khám tại các cơ sở y tế hoặc khi bệnh đã xuất hiện các triệu chứng rõ ràng, gây khó khăn cho công tác kiểm soát và phòng, chống dịch. Trong bối cảnh đó, việc triển khai “Mô hình chủ động phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm” là hết sức cần thiết, nhằm chuyển mạnh từ tư duy “phản ứng khi có dịch” sang “quản trị nguy cơ, phát hiện sớm, xử lý sớm”, đúng định hướng chung: lấy phòng bệnh là chính, chủ động ngay từ cơ sở.

Ra mắt 23 Đội trưởng phòng bệnh; đội phun hóa chất xử lý dịch;  đội đáp ứng nhanh.

Theo Kế hoạch triển khai mô hình, xã Ô Diên đặt mục tiêu xây dựng hệ thống giám sát, dự báo, cảnh báo sớm và đáp ứng hiệu quả với các bệnh truyền nhiễm như Sốt xuất huyết, Sởi, Tay chân miệng; nâng cao năng lực phòng, chống dịch của Trạm Y tế và lực lượng tại chỗ.

Các đại biểu cùng lực lượng y tế xã Ô Diên.

UBND xã cam kết triển khai theo phương châm "4 tại chỗ", tăng cường phối hợp liên ngành, phân công rõ trách nhiệm, phát hiện sớm, xử lý kịp thời để kiểm soát dịch ngay từ cơ sở. Xã tiếp tục kiện toàn các lực lượng: Đội đáp ứng nhanh, Đội phòng bệnh cộng đồng, Đội cấp cứu lưu động và Đội phun hóa chất phòng, chống dịch. Trong đó, Đội phòng bệnh cộng đồng giữ vai trò nòng cốt, bám sát địa bàn, thực hiện giám sát ca bệnh, cập nhật đối tượng nguy cơ và tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh hiệu quả.

Giới thiệu về mô hình chủ động phòng chống bệnh truyền nhiễm, BS. Nguyễn Việt Anh, CDC Hà Nôi cho biết, trong bối cảnh Hà Nội là đô thị có quy mô dân số lớn, mật độ dân cư cao và giao lưu rộng, nguy cơ phát sinh, lây lan các bệnh truyền nhiễm như sốt xuất huyết, sởi, tay chân miệng luôn hiện hữu. Thực tiễn cho thấy công tác phòng, chống dịch hiện nay chủ yếu được triển khai sau khi xuất hiện ca bệnh, vì vậy việc xây dựng mô hình mới nhằm chuyển từ quản lý ca bệnh sang quản lý nguy cơ là yêu cầu cấp thiết.

Để vận hành tư duy này, mô hình được thiết kế dựa trên nền tảng số hóa sâu rộng. Toàn bộ dữ liệu về ca bệnh, chỉ số véc tơ truyền bệnh (BI, DI), vệ sinh môi trường và thông tin khai báo y tế tự nguyện của người dân qua mã QR được cập nhật hàng ngày lên hệ thống tập trung. Dữ liệu này được phân tích tự động, so sánh với ngưỡng cảnh báo và trực quan hóa trên bản đồ nguy cơ dịch bệnh theo các mã màu tiêu chuẩn: Xanh (nguy cơ thấp) - Vàng (nguy cơ trung bình) - Đỏ (nguy cơ cao). Khi một khu vực có chỉ số vượt ngưỡng an toàn, hệ thống sẽ phát cảnh báo sớm trong vòng 24 giờ để các lực lượng kịp thời can thiệp khi chưa hình thành ổ dịch.

Điểm mới nổi bật của mô hình là phát huy vai trò của cộng đồng thông qua các Đội phòng bệnh tại địa bàn dân cư, phối hợp với Trạm Y tế trong giám sát, truyền thông và phát hiện sớm nguy cơ. CDC Hà Nội giữ vai trò phân tích, dự báo, cảnh báo và vận hành hệ thống dữ liệu; Trạm Y tế trực tiếp triển khai các hoạt động phòng bệnh tại cơ sở.

Các đại biểu bấm nút chính thức vận hành thí điểm mô hình chủ động phòng chống các bệnh truyền nhiễm tại Ô Diên.

Theo Giám đốc Trạm y tế xã Ô Diên Nguyễn Thị Thu Trang, xã Ô Diên là một trong hai địa phương đầu tiên trên địa bàn thành phố được lựa chọn xây dựng thí điểm xây dựng “Mô hình chủ động phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm. Để vận hành hiệu quả mô hình trạm y tế xã chủ động trong công tác phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm trong đó tập trung xây dựng và vận hành hệ thống giám sát, dự báo, cảnh báo sớm nguy cơ bệnh truyền nhiễm tại cộng đồng (tập trung vào công tác phòng chống các dịch bệnh lưu hành thường gây dịch như Sốt xuất huyết, Sởi, Tay chân miệng); nâng cao năng lực giám sát và đáp ứng với dịch bệnh của Trạm Y tế xã. Quản lý và kiểm soát hiệu quả các yếu tố nguy cơ gây dịch ngay từ khi chưa có dịch để kiểm soát hiệu quả tình hình dịch bệnh truyền nhiễm, giảm tỷ lệ mắc bệnh và tử vong do các dịch bệnh truyền nhiễm trên địa bàn xã.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Giám đốc CDC Hà Nội Đào Hữu Thân nhấn mạnh qua thực tiễn cho thấy, khi xuất hiện nguy cơ dịch bệnh hoặc các yếu tố tiềm ẩn, chúng ta đôi khi còn chủ quan, chưa phát hiện và xử lý kịp thời. Để khắc phục tình trạng này, thành phố đã xây dựng “Mô hình chủ động phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm chủ động phòng bệnh”, trước mắt tập trung vào công tác phòng, chống bệnh truyền nhiễm, trong đó lựa chọn sốt xuất huyết là trọng tâm vì đây là dịch bệnh phổ biến và diễn biến phức tạp. Các lực lượng phải thường xuyên bám sát địa bàn, triển khai thí điểm ngay từ cơ sở, phát huy vai trò chủ động trong phát hiện, phòng ngừa và xử lý sớm, không để dịch bệnh bùng phát, lan rộng. Mô hình được triển khai thí điểm tại địa bàn có nguy cơ, phù hợp về dịch tễ và điều kiện thực tiễn để đánh giá hiệu quả, tính khả thi trước khi nhân rộng trên toàn thành phố. Mục tiêu là nâng cao hiệu quả công tác phòng bệnh, duy trì lâu dài vai trò của trạm y tế với chức năng lấy phòng bệnh làm trọng tâm. Đồng thời, tăng cường phát hiện sớm bệnh tật để can thiệp kịp thời, giảm hậu quả và bảo vệ sức khỏe người dân.

Tại Hội nghị “Mô hình chủ động phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm” xã Ô Diên ra mắt 23 đội trưởng phòng bệnh là các đồng chí trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố; đội phun hóa chất xử lý dịch;  đội đáp ứng nhanh.

Lê Hoà