Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm thường gặp ở trẻ nhỏ, dễ lây lan trong môi trường tập thể qua tiếp xúc, đồ chơi và vật dụng dùng chung. Khi trẻ trở lại trường, chủ động phòng bệnh càng trở nên cần thiết. Chủ động phòng tay chân miệng từ những thói quen rất đơn giản mỗi ngày bắt đầu từ "3 sạch" ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch giúp hạn chế nguy cơ lây nhiễm và tạo môi trường an toàn, bảo vệ sức khỏe trẻ từ gia đình đến trường học.

Phòng tay chân miệng bắt đầu từ "3 sạch" ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch.

Bệnh tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus gây ra, lây qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp. Bệnh có thể bùng phát thành dịch nếu không được kiểm soát tốt. Các yếu tố sinh hoạt tập thể như trẻ đi học tại nhà trẻ, mẫu giáo, đến các nơi vui chơi tập trung làm gia tăng nguy cơ lây truyền. Nếu không triển khai kịp thời các biện pháp phòng chống, dịch bệnh có nguy cơ lan rộng và bùng phát.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (CDC) Hà Nội, lũy tích từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố ghi nhận nhận hơn 4.800 ca mắc tay chân miệng.

Nhằm ngăn chặn nguy cơ dịch tay chân miệng lây lan trong cộng đồng, đặc biệt là tại các trường mầm non, tiểu học… nơi trẻ có sức đề kháng kém và thường xuyên tiếp xúc gần. Các trường học đã và đang tăng cường triển khai đồng bộ công tác phòng chống dịch. Từ việc vệ sinh lớp học, đồ chơi, đến hướng dẫn trẻ rửa tay đúng cách bằng xà phòng, theo dõi học sinh và đẩy mạnh tuyên truyền phong phú đa dạng đến phụ huynh và các em học sinh.

Sẵn sàng cho năm học mới, tại Trường Mầm non Tiến Thịnh, xã Yên Lãng, công tác vệ sinh, khử khuẩn được nhà trường đặc biệt chú trọng. Từ lớp học, bàn ghế, đồ dùng, đồ chơi đến khu vực sinh hoạt chung đều được kiểm tra, vệ sinh kỹ lưỡng nhằm tạo môi trường an toàn cho trẻ. Đây không chỉ là công việc chuẩn bị cho một năm học mới, mà còn là một trong những giải pháp quan trọng để chủ động phòng bệnh tay chân miệng thường gặp ở trẻ nhỏ và có khả năng lây lan nhanh trong môi trường tập thể.

Hiệu trưởng Trường Mầm non Tiến Thịnh, xã Yên Lãng Đỗ Thị Hà cho biết, sẵn sàng cho năm học mới an toàn, hiệu quả, đảm bảo sức khỏe cho các học sinh, việc chủ động phòng, chống bệnh tay chân miệng có ý nghĩa hết sức quan trọng. Với đặc thù lớp học đông, trẻ thường xuyên tiếp xúc gần và dùng chung đồ dùng, nguy cơ lây lan là rất lớn nếu không kiểm soát tốt. Vì vậy, nhà trường luôn xác định phòng bệnh từ sớm, từ xa là giải pháp then chốt. Đặc biệt, để chủ động vào cuộc phòng chống tay chân miệng, nhà trường đã chủ động phối hợp với Trạm Y tế xã triển khai khử khuẩn bằng Cloramin B tại toàn bộ lớp học, đồ dùng học tập và các khu vực sinh hoạt chung. Đồng thời, nhà trường phối hợp với phụ huynh theo dõi sức khỏe trẻ sát sao, hướng dẫn các con hình thành thói quen vệ sinh cá nhân như rửa tay đúng cách, không ngậm tay hay đồ chơi...

Nhà trường đã chủ động phối hợp với Trạm Y tế xã triển khai khử khuẩn bằng Cloramin B tại toàn bộ lớp học, đồ dùng học tập và các khu vực sinh hoạt chung.

Nhằm tăng cường công tác phòng bệnh, CDC Hà Nội tiếp tục tăng cường giám sát tại cộng đồng, đặc biệt tại các cơ sở khám chữa bệnh, trường học, nhà trẻ, mẫu giáo và những địa bàn có nguy cơ cao. Khi phát hiện ca bệnh lực lượng y tế sẽ nhanh chóng xác minh, điều tra dịch tễ, lấy mẫu khi cần thiết và triển khai các biện pháp xử lý phù hợp. Đồng thời, CDC Hà Nội tăng cường giám sát véc-tơ, tổ chức các hoạt động vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, bọ gậy tại các khu vực nguy cơ cao; phối hợp chặt chẽ với ngành Giáo dục và Đào tạo, chính quyền địa phương và Trạm y tế các xã, phường, các cơ sở giáo dục, nhất là trường mầm non, nhà trẻ tăng cường vệ sinh môi trường, vệ sinh lớp học, khử khuẩn các bề mặt và đồ dùng mà trẻ thường xuyên tiếp xúc.

Ngành y tế Hà Nội đã yêu cầu các đơn vị chủ động giám sát, xử lý bệnh truyền nhiễm. Đặc biệt, ngành y tế yêu cầu các đơn vị tăng cường giám sát tại cộng đồng, trường học và phòng khám để phát hiện sớm ca mắc và ổ dịch, tổ chức điều tra, xử lý, hướng dẫn cách ly. Trạm Y tế thực hiện quản lý, theo dõi sức khỏe ca tay chân miệng và người tiếp xúc; tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh trong cộng đồng thông qua hệ thống khám chữa bệnh và trường học. Thực hiện điều tra dịch tễ, xử lý ca bệnh trong vòng 24 đến 48 giờ và đảm bảo chế độ báo cáo đầy đủ, kịp thời theo quy định; các trường mầm non, tiểu học được yêu cầu tăng cường giám sát, phát hiện sớm ca bệnh tại lớp học.

Theo các bác sĩ, bệnh tay chân miệng do các virus thuộc nhóm virus đường ruột gây ra, lây lan chủ yếu qua đường tiêu hóa và đường tiếp xúc. Virus lây từ người sang người khi tiếp xúc trực tiếp với nước bọt, dịch tiết mũi họng, mụn nước hoặc phân của người bệnh, đặc biệt qua đồ chơi và các bề mặt nhiễm khuẩn. Trong các tác nhân gây bệnh, Coxsackievirus A16 thường gây bệnh nhẹ, có thể tự khỏi, trong khi Enterovirus 71 có thể gây biến chứng nặng như viêm não, viêm cơ tim, phù phổi và tổn thương hệ thần kinh trung ương nếu không được điều trị kịp thời. Ngoài ra, các chủng Coxsackievirus A6, A10 cũng ghi nhận phổ biến gần đây.

Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần chủ động vệ sinh cá nhân cho trẻ, đặc biệt là rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi ăn, sau khi đi vệ sinh; không để trẻ đưa tay lên mắt, mũi, miệng khi tay chưa được vệ sinh sạch sẽ, đồng thời, cần bảo đảm dinh dưỡng, thực hiện tốt "3 sạch" gồm ăn uống sạch, ở sạch và bàn tay sạch, bên cạnh đó thường xuyên vệ sinh, khử khuẩn đồ chơi, bề mặt tiếp xúc, hướng dẫn trẻ và giáo viên rửa tay đúng cách, theo dõi sức khỏe hằng ngày. Ngoài ra, thực hiện cách ly trẻ mắc bệnh, không đến lớp trong thời gian lây nhiễm, phối hợp với phụ huynh chăm sóc trẻ tại nhà. Khi trẻ có biểu hiện bất thường như sốt, phát ban, ho, khó thở, nổi bóng nước ở tay chân, loét miệng, nôn nhiều, li bì hoặc các dấu hiệu bất thường khác, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám và hướng dẫn, không nên tự ý mua thuốc điều trị cho trẻ...

Thắng Đạt