Nhiều người cho rằng thuốc lá chủ yếu gây hại cho phổi, trong khi những ảnh hưởng đến khả năng sinh sản thường khó nhận biết ngay. Trên thực tế, các chất độc hại trong thuốc lá có thể tác động đến nhiều cơ quan của cơ thể. Những ảnh hưởng này không phải lúc nào cũng biểu hiện thành triệu chứng rõ ràng, nhưng có thể làm gia tăng nguy cơ gặp khó khăn trong việc thụ thai và ảnh hưởng đến sức khỏe thai kỳ.

Phòng, chống tác hại của thuốc lá cần được thực hiện thường xuyên, không chỉ nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo vệ sức khỏe sinh sản và xây dựng môi trường sống an toàn cho mỗi gia đình.

Theo các bác sĩ Bệnh viện Thanh Nhàn, hút thuốc lá và tiếp xúc với khói thuốc thụ động còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản ở cả nam và nữ.

Đối với nam giới, hút thuốc lá có liên quan đến sự suy giảm chất lượng tinh trùng. Ảnh hưởng đến số lượng, khả năng di động và hình thái tinh trùng so với người không hút thuốc.

Chất lượng tinh trùng là một trong những yếu tố quan trọng đối với khả năng thụ thai tự nhiên. Khi số lượng tinh trùng giảm, khả năng di chuyển bị hạn chế hoặc tỷ lệ tinh trùng có hình thái bất thường tăng lên, cơ hội thụ tinh có thể bị ảnh hưởng.

Tuy nhiên, không thể chỉ dựa vào thói quen hút thuốc để kết luận một người bị suy giảm khả năng sinh sản. Khả năng sinh sản của nam giới còn chịu tác động của tuổi tác, bệnh lý nền, nội tiết, chế độ dinh dưỡng, rượu bia, môi trường làm việc và nhiều yếu tố khác. Việc bỏ thuốc, duy trì lối sống lành mạnh và thăm khám khi có dấu hiệu bất thường là những bước quan trọng để chủ động bảo vệ sức khỏe.

Đối với nữ giới, tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe sinh sản cũng đáng lưu ý. Các hóa chất độc hại trong khói thuốc có thể ảnh hưởng đến chức năng sinh sản, làm giảm khả năng thụ thai và liên quan đến nguy cơ biến chứng trong thai kì.

Phụ nữ không nên chờ đến khi có kế hoạch mang thai mới bắt đầu quan tâm đến việc tránh thuốc lá. Việc xây dựng thói quen không hút thuốc, đồng thời hạn chế tiếp xúc với khói thuốc trong sinh hoạt và công việc, giúp giảm những nguy cơ có thể phòng tránh đối với sức khỏe lâu dài.

Không chỉ người trực tiếp hút thuốc mới chịu ảnh hưởng. Những người sống hoặc làm việc trong môi trường có khói thuốc cũng có thể hít phải các chất độc hại, ngay cả khi bản thân không sử dụng thuốc lá.

Khói thuốc thụ động đặc biệt đáng quan tâm trong gia đình, nơi các thành viên thường xuyên tiếp xúc với nhau trong thời gian dài. Nếu một người hút thuốc trong nhà, khói thuốc có thể lan sang phòng khác, bám trên đồ đạc, quần áo và các bề mặt trong không gian sống. Việc mở cửa sổ hoặc sử dụng quạt thông thường không thể loại bỏ hoàn toàn các chất độc hại này.

Trẻ em sống trong môi trường có khói thuốc cũng dễ gặp các vấn đề về đường hô hấp và chịu ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe. Vì vậy, việc không hút thuốc trong nhà, trên ô tô hay tại những nơi có trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai không chỉ là lựa chọn cá nhân mà còn là trách nhiệm đối với những người xung quanh.

Một thực tế cần thay đổi là quan niệm cho rằng chỉ cần hút thuốc ở ban công, hành lang hoặc đứng gần cửa sổ thì đã bảo đảm an toàn cho gia đình. Để bảo vệ người thân, giải pháp hiệu quả nhất vẫn là không hút thuốc và xây dựng môi trường hoàn toàn không khói thuốc.

Bên cạnh thuốc lá điếu truyền thống, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm chứa nicotine cũng cần được quan tâm. Những sản phẩm này không nên được xem là lựa chọn an toàn cho sức khỏe sinh sản chỉ vì hình thức sử dụng hoặc mùi khói khác biệt. Thành phần và mức độ phơi nhiễm có thể khác nhau, nhưng việc sử dụng các sản phẩm này vẫn tiềm ẩn nguy cơ đối với sức khỏe. Người dân cần thận trọng trước những quảng cáo cho rằng thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng không gây hại.

Bảo vệ sức khỏe sinh sản không nhất thiết phải bắt đầu từ những biện pháp phức tạp. Những thay đổi trong thói quen hằng ngày, nếu được duy trì đều đặn, có thể tạo ra khác biệt tích cực đối với sức khỏe của mỗi người.

Để giảm tác hại của thuốc lá và nicotine, cần sự chung tay của mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội. Theo đó, các bác sĩ Bệnh viện Thanh Nhàn khuyến cáo: Không hút thuốc, không sử dụng các sản phẩm thuốc lá mới và chủ động tránh xa khói thuốc. Xây dựng môi trường không khói thuốc tại gia đình, nơi làm việc, cơ sở y tế và các địa điểm công cộng theo quy định. Tăng cường bảo vệ cộng đồng thông qua các chính sách kiểm soát thuốc lá, cảnh báo sức khỏe, quản lý điểm bán và hạn chế khả năng tiếp cận của trẻ em, thanh thiếu niên. Hỗ trợ người hút thuốc cai thuốc bằng tư vấn, hỗ trợ y tế và các biện pháp phù hợp để duy trì việc bỏ thuốc lâu dài. Chủ động chăm sóc sức khỏe sinh sản, khám sức khỏe trước khi kết hôn hoặc mang thai, trao đổi với bác sĩ khi có khó khăn về khả năng sinh sản và không tự ý sử dụng các sản phẩm được quảng cáo là giúp cai thuốc.

Với mục tiêu chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân, Bệnh viện Thanh Nhàn khuyến khích mỗi người nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá, chủ động từ bỏ thói quen hút thuốc và bảo vệ những người xung quanh khỏi khói thuốc thụ động. Đây cũng là một phần trong nỗ lực xây dựng môi trường khám, chữa bệnh an toàn, văn minh và thân thiện với người bệnh.

Mỗi người có thể bắt đầu bằng việc không hút thuốc trong gia đình, không sử dụng thuốc lá tại nơi làm việc và nơi công cộng theo quy định, đồng thời khuyến khích người thân tìm kiếm sự hỗ trợ khi muốn cai thuốc. Những hành động tưởng chừng nhỏ nhưng được thực hiện thường xuyên sẽ góp phần giảm phơi nhiễm khói thuốc, bảo vệ sức khỏe của phụ nữ mang thai, trẻ em và cộng đồng.

Hạnh phúc gia đình không chỉ được vun đắp bằng sự quan tâm, sẻ chia mà còn từ những lựa chọn có trách nhiệm đối với sức khỏe. Nói không với thuốc lá hôm nay là một cách thiết thực để bảo vệ bản thân, người bạn đời và con trẻ, hướng tới tương lai khỏe mạnh hơn cho mỗi gia đình.

CDC Hà Nội