Trước yêu cầu tăng cường công tác vệ sinh môi trường và phòng, chống dịch bệnh trong hoạt động mai táng, hỏa táng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (CDC) Hà Nội đã có văn bản hướng dẫn các Trạm Y tế xã, phường tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn các nhà tang lễ, cơ sở hỏa táng và người dân thực hiện nghiêm các quy định về vệ sinh trong mai táng, hỏa táng theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Theo đó, việc bảo đảm vệ sinh cần được thực hiện xuyên suốt các khâu, từ bảo quản thi thể, khâm liệm, vận chuyển đến tổ chức tang lễ, mai táng, hỏa táng và cải táng. Các hoạt động này nếu không được thực hiện đúng quy trình có thể làm phát sinh nguy cơ ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe của người trực tiếp tham gia và cộng đồng xung quanh.
Đối với trường hợp người chết không do dịch bệnh nguy hiểm, thời gian lưu giữ, bảo quản thi thể không quá 48 giờ kể từ khi chết nếu không có điều kiện bảo quản lạnh. Trường hợp bảo quản lạnh ở nhiệt độ từ 4°C trở xuống, thời gian lưu giữ không quá 7 ngày; nếu cần lưu giữ lâu hơn phải bảo quản ở nhiệt độ từ -10°C trở xuống.
Trong quá trình khâm liệm, nếu thi thể có dịch chảy ra cần làm sạch khu vực thực hiện. Quan tài sau khi đặt thi thể phải được đóng kín, kiểm tra và dán kín các khe hở (nếu có), bảo đảm không rò rỉ, thấm nước hoặc bục vỡ trong quá trình vận chuyển. Thi thể vận chuyển bằng đường bộ phải được bao bọc kín bằng vật liệu không thấm nước và sử dụng phương tiện riêng.
Đặc biệt, người trực tiếp tham gia các công việc quàn, khâm liệm, vận chuyển thi thể, mai táng, hỏa táng cần sử dụng khẩu trang, găng tay trong suốt quá trình làm việc. Sau khi hoàn thành phải rửa tay bằng xà phòng hoặc sát khuẩn tay. Nhà tang lễ, khu vực tổ chức tang lễ, các dụng cụ và trang thiết bị tiếp xúc với thi thể cần được vệ sinh sạch sẽ; chất thải phát sinh phải được thu gom, vận chuyển và xử lý theo đúng quy định.
Đối với hoạt động cải táng, thời gian từ khi mai táng đến khi cải táng không dưới 36 tháng. Người trực tiếp tham gia phải sử dụng khẩu trang, găng tay, thực hiện vệ sinh cá nhân sau khi hoàn thành công việc; dụng cụ, trang thiết bị cũng cần được làm sạch, khử khuẩn phù hợp.
Đặc biệt lưu ý đối với trường hợp người chết do bệnh truyền nhiễm nguy hiểm
Đối với người chết do bệnh truyền nhiễm nhóm A và nhóm B thuộc diện phải tổ chức cách ly y tế, công tác xử lý thi thể phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định chuyên môn về phòng, chống dịch. Thân nhân hoặc người phát hiện thi thể cần thông báo ngay cho UBND xã, phường nơi phát hiện thi thể.
Việc xử lý thi thể phải do người được tập huấn chuyên môn thực hiện, sử dụng đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân. Thi thể phải được bọc kín bằng túi chuyên dụng chống thấm, bảo đảm chắc chắn và được khử khuẩn theo quy định. Khu vực có người chết, các vật dụng tiếp xúc với thi thể và phương tiện vận chuyển cũng phải được vệ sinh, khử khuẩn. Chất thải phát sinh trong quá trình xử lý được thu gom, xử lý như chất thải lây nhiễm.
Việc tổ chức tang lễ, mai táng, hỏa táng đối với những trường hợp này cũng phải thực hiện theo hướng dẫn chuyên môn của ngành Y tế, không tự ý xử lý thi thể hoặc tổ chức các hoạt động có nguy cơ làm phát tán mầm bệnh.
CDC Hà Nội khuyến cáo người dân chủ động tìm hiểu và thực hiện đúng các quy định về vệ sinh trong mai táng, hỏa táng; phối hợp với chính quyền địa phương và cơ quan y tế khi cần hướng dẫn xử lý các trường hợp đặc biệt. Các gia đình cần nhắc nhở người trực tiếp tham gia khâm liệm, vận chuyển, mai táng sử dụng phương tiện bảo hộ phù hợp, thực hiện vệ sinh tay và không để chất thải phát sinh gây ô nhiễm môi trường.
Bên cạnh trách nhiệm của mỗi gia đình, các nhà tang lễ, cơ sở hỏa táng cần duy trì vệ sinh thường xuyên, thực hiện thu gom, xử lý chất thải đúng quy định, vệ sinh và khử khuẩn dụng cụ, phương tiện sau mỗi hoạt động.
Thực hiện tốt các quy định về vệ sinh trong mai táng, hỏa táng là biện pháp thiết thực nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm bệnh truyền nhiễm, bảo vệ môi trường sống, góp phần xây dựng nếp sống văn minh và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
CDC Hà Nội